«…Όλοι προερχόμαστε από την ίδια μήτρα. Το κάθε άτομο ξεπετιέται από την ίδια άβυσσο, αγωνίζεται να πετύχει το σκοπό του. Καταλαβαίνουμε ο ένας τον άλλο, μα κάθε άνθρωπος μπορεί να εξηγήσει μόνο τον εαυτό του».
Μέσα σε αυτό το βιβλίο ανιχνεύεται η ψυχοσύνθεση ενός εφήβου, του Σίνκλερ που είναι ο ίδιος ο συγγραφέας, και ξαφνικά τα όσα πίστευε για τον κόσμο καταρρέουν, ερχόμενος σε επαφή με τον Ντέμιαν. Ο Ντέμιαν γίνεται ο μέντοράς του, ο καθοδηγητής του, το πρόσωπο πάνω στο οποίο προβάλει την αμφισβήτηση του, τα πάθη του, τις βαθύτερες επιθυμίες του, τις σεξουαλικές του ορμές και την ανάγκη για αγάπη και τρυφερότητα. Μέσα απ’ τον Ντέμιαν συνειδητοποιεί ότι ακόμα τίποτα δεν είναι δεδομένο, απεγκλωβίζεται απ’ τα κοινωνικά στεγανά, απ’ τα στεγανά της θρησκοληψίας. Απελευθερώνεται. Γίνεται ένας άνθρωπος πιο δεκτικός σε νέες και ενδεχομένως ανατρεπτικές πληροφορίες για την έννοια της ύπαρξης και του ανθρωπισμού. Αυτοαναλύεται, ασκεί κριτική στη σκέψη του.
Ο Έσσε ήταν ένας άνθρωπος με συνεχή διάθεση για γνώση, για αναζήτηση, για κατανόηση της ύπαρξής του. Ανοιχτός σε κάθε πνευματικά και πολιτιστικά ανθρώπινα κατορθώματα. Έπαιρνε στοιχεία απ’ όπου μπορούσε και μέσα από τα έργα του έδινε μια νέα σύνθεση, που ανοίγει στον αναγνώστη μια νέα κοσμοθεωρία.
