Σενέκας, Επιστολές προς τον Λουκίλιο

Το μυαλό ξεμαθαίνει με δυσκολία αυτά που έχει μάθει για καιρό.

*** Η φράση του Σενέκα υπογραμμίζει την δυσκολία της αλλαγής των εδραιωμένων συνηθειών και πεποιθήσεων. Υποδηλώνει ότι όσο περισσότερο καιρό κάτι αποτελεί μέρος της σκέψης ή της συμπεριφοράς κάποιου, τόσο περισσότερη προσπάθεια χρειάζεται για να το αλλάξει. Αυτό συμβαίνει επειδή τα εδραιωμένα πρότυπα, είτε γνωστικά είτε φυσικά, δημιουργούν βαθιά νευρωνικά μονοπάτια και νοητικές αυλακώσεις που αντιστέκονται στην αλλαγή. Είναι μοτίβα που επαναλαμβάνονται σιωπηλά.

Το να αλλάζεις δεν σημαίνει απλώς να μαθαίνεις κάτι καινούργιο — Είναι να καίς κάτι παλιό.

Ο στωικός ξέρει ότι αυτό δεν θα είναι εύκολο. Αλλά αυτή δεν είναι δικαιολογία. Θέλεις να βελτιωθείς; Να είσαι έτοιμος να διεξάγεις πόλεμο μέσα στο μυαλό σου. Ξανά και ξανά — μέχρι να αλλάξει η φύση σου. Αυτή δεν είναι απλή δουλειά. Είναι το πιο άγριο είδος. Κατάκτησε λοιπόν τον εαυτό σου — γίνε ασταμάτητος: