Ο Νίτσε έλεγε ότι «η αλήθεια είναι σκληρή» — και έχει δίκιο. Αλλά ίσως το ζήτημα δεν είναι το μίσος για την αλήθεια, αλλά ο φόβος για αυτό που συνεπάγεται.
Και εδώ υπάρχει ένα βαθύ ζήτημα. Οι άνθρωποι δεν μισούν πάντα αυτή καθεαυτή την αλήθεια, αλλά συχνά αντιστέκονται σε αυτήν για μερικούς πολύ ανθρώπινους λόγους:
**Ψυχολογική άμυνα**
Η αλήθεια μπορεί να απειλεί την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας. Αν πιστεύω ότι είμαι καλός άνθρωπος, μια αλήθεια που αντιφάσκει με αυτή την εικόνα είναι επώδυνη — οπότε ο νους την απορρίπτει.
**Το κόστος της αλήθειας**
Συχνά η αλήθεια απαιτεί κάτι από εμάς: να αλλάξουμε συμπεριφορά, να αναλάβουμε ευθύνες, να χάσουμε κάτι που μας άρεσε. Η άγνοια είναι πιο άνετη.
**Γνωστική ασυμφωνία**
Όταν μια αλήθεια συγκρούεται με πεποιθήσεις που κρατάμε καιρό, ο εγκέφαλος βιώνει πραγματικό στρες. Είναι πιο εύκολο να αρνηθείς την αλήθεια παρά να ξαναχτίσεις ολόκληρο το εσωτερικό σου σύστημα αξιών.
**Κοινωνικοί λόγοι**
Μερικές φορές η αλήθεια μας αποκόβει από την ομάδα μας. Αν η «αλήθεια» μου διαφέρει από αυτήν της φυλής, της οικογένειας ή της παρέας μου, η απόρριψή της γίνεται πράξη επιβίωσης.
**Η άνεση της ψευδαίσθησης**
Ορισμένες ψευδαισθήσεις μας κάνουν να νιώθουμε ασφαλείς, αγαπητοί, σημαντικοί. Η αλήθεια μπορεί να αφαιρεί αυτή την παρηγοριά χωρίς να προσφέρει άμεσα κάτι αντίστοιχο.
** Προστασία του εγώ (Ego defense / Narcissistic injury)**
Η αλήθεια πολύ συχνά μας λέει κάτι δυσάρεστο για εμάς: ότι κάνουμε λάθος, ότι δεν είμαστε τόσο καλοί/έξυπνοι/ηθικοί/ελκυστικοί όσο νομίζουμε, ότι χάσαμε χρόνο, ότι φταίμε εμείς.
Αυτό είναι ναρκισσιστική προσβολή → μια μικρή ή μεγάλη πληγή στο Εγώ. Και το Εγώ αντιδρά με θ
