Να ‘σαι ανήσυχος, αφχαρίστητος, απροσάρμοστος πάντα. Όταν μια συνήθεια καταντήσει βολική, να τη συντρίβεις. Η μεγαλύτερη αμαρτία είναι η ευχαρίστηση.
– Από την Ασκητική (Salvatores Dei, Σωτήρες του Θεού) είναι φιλοσοφικό δοκίμιο του Καζαντζάκη, ένα είδος «μανιφέστου» της κοσμοθεωρίας του.
*** Η «ευχαρίστηση» εδώ δεν αναφέρεται στη χαρά, αλλά στον εφησυχασμό — στην πνευματική στασιμότητα που νιώθει κανείς όταν πιστεύει πως «έφτασε» ή πως βρήκε την απόλυτη αλήθεια. Για τον Καζαντζάκη, η ζωή είναι μια ανηφορική πορεία όπου κάθε «λιμάνι» είναι απλώς μια παγίδα που πρέπει να προσπεράσουμε για να συνεχίσουμε τον αγώνα.
